Tùy bút

Dòng nước buồn thiu hoa bắp lay

ĐÂY THÔN VỸ DẠ

Sao anh không về chơi thôn Vỹ

Nhìn nắng hàng cau nắng mới lên

Vườn ai mướt quá xanh như ngọc

Lá trúc che ngang mặt chữ điền

Gió theo lối gió mây, đường mây

Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay

Thuyền ai đậu bến sông trăng đó

Có chở trăng về kịp tối nay

Mơ khách đường xa khách đường xa

Áo em trắng quá nhìn không ra

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà

Bài thơ nổi tiếng của thi sĩ tài hoa Hàn Mặc Tử đã làm Vỹ Dạ nổi danh khắp nơi ai cũng biết, nhờ bài thơ của ông viết năm 1939, cho người tình trong mộng là Hoàng Thị Kim Cúc, nhà ở đường Thuận An nay là đường Nguyễn Sinh Cung- Vỹ Dạ- Huế

Nếu ai đã từng sống ở Vỹ Dạ, đều biết những phủ đệ của các vương tôn công nữ hồi đó, phần nhiều nhà nào cũng có mặt hậu cập theo bờ sông Hương. Không gian nhà vườn tĩnh lặng, nhà nào cũng xây cái bến có mấy bậc cấp để người làm xuống gánh nước lên hậu viên.

Đứng trên bến sông này, mênh mang giữa không gian thâm trầm lãng mạn cổ kính của một bên là nhà vườn Huế, một bên là dòng Hương giang xanh thẳm không muốn trôi đi, độc giả mới cảm nhận rõ hơn được cảnh sắc thi vị của Vỹ Dạ qua câu: “Dòng nước buồn thiu, hoa bắp lay”

Hồi nhỏ tôi đã từng tắm sông trên những bến nước mà Hàn Mặc tử gọi là “bến sông trăng” đó. Tất nhiên tuổi thơ thì biết gì là “Dòng nước buồn thiu”, chỉ thấy dòng Hương xanh ngắt mát rượi và “hoa bắp lay” trắng cả bãi bên kia Cồn Hến.

Câu chuyện tình thơ của Hàn Mặc Tử bắt đầu từ bức ảnh chụp hình người con gái chèo đò ở bến đò Cồn Hến, do cô Hoàng Thị Kim Cúc ở thôn Vỹ Dạ nhờ người em họ gửi tặng. Mấy năm trước đó hai người đã quen nhau ở Quy Nhơn, nơi Hàn Mặc tử làm việc tại Sở đạc điền do cha của Hoàng Thị Kim Cúc làm giám đốc. Từ phút ban đầu gặp gỡ, thi sĩ đã rung động trước vẻ dịu dàng của cô gái Huế, nên đã tỏ tình nhưng chưa được nữ sĩ thuận tình.

Bức tường bất đồng tín ngưỡng đã ngăn cách hai người đến với nhau: Hàn Mặc Tử là người Công giáo và Hoàng Thị Kim Cúc theo đạo Phật. Với một người con gái Huế sống trong gia đình nề nếp nho phong lâu đời, điều này thật khó cho cô chấp nhận mối tình của Hàn thi sĩ. Sau đó Kim Cúc trở về Huế, khi hay tin Hàn Mặc Tử lâm bệnh, nữ sĩ Hoàng Thị Kim Cúc đã gửi bức ảnh trên và viết thêm lời chúc sức khỏe, cầu mong cho Hàn Mặc tử tai qua nạn khỏi.

Ngắm bức ảnh, Hàn Mặc Tử xao xuyến nhớ đến bến đò Cồn Hến ngày nào. Từ khi Kim Cúc rời Qui Nhơn, theo như người em kể lại, Hàn Mặc tử có lần đã lén về Huế thăm người tình thôn Vỹ trong mộng. Nhưng chàng chỉ dám đứng trước cổng nhìn qua bức bình phong hàng chè tàu, rồi lặng lẽ ra về.

Hàn Mặc Tử ôm mối tình câm trở về lại Qui Nhơn chữa bệnh. Vậy nên, khi nhận được bức ảnh và dòng chữ của người đẹp thôn Vỹ, ông rất xúc động viết ngay bài thơ Đây thôn Vỹ Dạ.

Nhà của nữ sĩ Kim Cúc ngày ấy, nay là ngôi từ đường Hoàng tộc nằm cuối hẻm 162 đường Nguyễn Sinh Cung phường Vỹ Dạ thành phố Huế, một ngôi nhà mới làm theo lối kiến trúc cổ pha nét Á- Âu, trước ngõ có trồng bụi trúc vàng, chắc là người nhà trồng để có chút gì hoài niệm câu thơ “Lá trúc che ngang mặt chữ điền” .

Nhà của Hoàng Thị Kim Cúc

Cách nhà nàng thơ của bài thơ Đây thôn Vỹ Dạ không xa cây cầu Phú Lưu bắc qua Cồn Hến, ngày xưa chưa có cầu này, ở đây là bến đò Cồn Hến, bến đò có người con gái Huế chèo đò đã chụp vào hình, và nữ sĩ Kim Cúc đã gửi cho Hàn Mặc Tử. Nhìn ảnh nhớ tình, cảm xúc thi sĩ tuôn trào ra một bài thơ thuộc hay nhất trong kho tàng thơ Việt Nam.

Lần nào về lại thăm Huế, tôi cũng phải có một đôi giờ ngồi café trong quán bên đầu cầu Phú Lưu bên bờ sông Hương, ngó qua Cồn Hến xanh ngắt màu lá cây sầu đông trong vườn, màu trắng của “hoa bắp lay” trổ cờ ngoài bãi. Ngồi ngó “Dòng nước buồn thiu” mà nhớ đến tháng năm tuổi thơ của mình đuổi chuồn chuồn bắt châu chấu trong những khu vườn trầm mặc xanh mãi bóng thời gian.

Không gian thơ mộng thanh bình của thôn Vỹ Dạ xưa bây giờ chỉ còn trong dòng hoài tưởng, man mác bên bờ hiện tại mùi dư hương “hoa bắp lay”.

Và còn luyến lưu hoài cổ kính mãi trong dòng thơ của thi sĩ tài hoa bạc mệnh Hàn Mặc Tử:

Ở đây sương khói mờ nhân ảnh

Ai biết tình ai có đậm đà.

TRƯƠNG ĐÌNH TUẤN

Nguồn: sachhay.vn

Bản quyền bài viết thuộc trang sachhay.vn, vui lòng ghi rõ nguồn khi copy bài viết. Xin cảm ơn.

Trả lời