Tùy bút

Về mái nhà xưa

Ngôi nhà vườn xưa của bà ngoại tôi ở Huế, là nơi chứa đầy kỷ niệm ấu thơ nên trong ký ức của mình tôi ghi nhớ từng hàng cau, bụi chuối ở trong vườn

Nhà nằm trên đường nhựa từ chợ Vỹ Dạ đi về cầu Ông Thượng để qua làng Lại Thế, Từ ngõ vào, theo lối đi là hai hàng chè Tàu luôn được cậu Văn chăm chút cắt xén  vuông vức. Hàng chè Tàu là mảng xanh sân vườn đặc trưng của nhà vườn Huế, nhà nào cũng được bao bọc bằng bức tường xanh mang vẻ đẹp mộc mạc, thi vị giao hòa với thiên nhiên

Cái sân đất rộng và bằng phẳng là nơi cho bọn con nít bắn bi đánh đáo. Mỗi buổi sáng bà ngoại dậy rất sớm để quét sân bằng cái chổi cán dài. Tiếng quét sân của bà loạt xoạt suốt thời gian ấu thơ của tôi sống với ngoại, có nhiều lúc bị tiếng ve trên cây nhãn sau hè inh ỏi đánh thức, tôi lơ mơ chạy ra sân đã thấy bà quét lá. Xong công việc thường lệ đầu tiên một ngày là bà ngồi bên bộ phản trước hiên nhâm nhi tách trà thơm sáng sớm yên bình.

Cây Sầu đông che tán mát cả một góc sân, che mát cả tháng ngày thơ ấu của tôi. Sầu đông là loài cây của nhà quê, mọc dại khắp nơi trong những khu vườn của Huế, những chùm hoa mỏng mảnh hồn hậu thân quen là hình ảnh quen thuộc trong lòng những người xứ Huế, mỗi khi đi xa là nhớ đến nao lòng hương hoa đậm chất quê trong tâm tưởng mỗi người con tha hương.

Hòn non bộ nằm một góc sân, đây là nơi tôi mê mẩn nhất từ hồi còn bé. Trong mắt của trẻ thơ, hòn non bộ là một thế giới thần tiên thu hẹp. Dưới ánh nước trong xanh lung linh ánh nắng, đàn cá bơi qua lại lượn lờ phe phẩy khoe đuôi đủ màu óng ánh phản chiếu dưới mặt trời. Mấy ngọn giả sơn có hang động kỳ thú dẫn trí tưởng tượng của tôi đi vào câu chuyện cổ tích. Có cây cầu bắc ngang suối hai bên tơ liễu buông mành, có đồi dốc cỏ xanh thoai thoải cho hai ông tiên đang ngồi đánh cờ dưới gốc cây bồ đề. Và mê nhất là có chú tiều quảy gánh củi về đường mòn quanh co trên sườn núi

Ngôi nhà rường cột gỗ lợp mái ngói âm dương. Lớp ngói đã rêu xanh thẫm mọc lên, rêu màu thời gian thầm phong kín lên ngày tháng vô tình đã trôi đi. Những cột nhà gỗ lim đen bóng loáng, những đồ vật cũ trong nhà bất di bất dịch từ đời ông sơ bà cố để lại. Cửa sổ ở bên chái nhà  đem ánh sáng từ khu vườn xanh ngoài vườn vào, ngày nào cũng mở ra cho tôi cả khung trời đầy tiếng chim chóc.

Dọc theo hiên nhà hoa mười giờ đỏ tươi, màu hoa thôn dã rung rinh từng cánh thắm đỏ cả tâm hồn thơ dại. Sau này khi đi xa, ở đâu mà thấy loài hoa đỏ tím cả lòng này là chợt nhớ nhà bà ngoại khôn tả. Chỉ muốn về ngay để đi men theo bờ nền đất xanh rêu, nhìn lại màu hoa một thuở yên bình nở lặng lẽ bên hiên mái nhà xưa.

Vườn nhà rộng, dọc theo hàng rào trước đường là hàng cau thẳng tắp, tàu xanh đu đưa vẫy gọi nắng. Mấy vạt cỏ dại xanh phơ phất hoa tím hoa vàng mọc xung quanh theo hàng chè Tàu. Cây mít già tỏa bóng mát che kín một góc vườn, nơi đây là chỗ lý tưởng cho chúng tôi những trưa trốn ngủ ra lùng hái trái non, vừa tranh nhau chấm muối ớt vừa xuýt xoa. Bên cạnh có cái lu nước lớn chứa nước trời đậy kỹ bằng nắp ván sần sùi. Mỗi khi bọn trẻ đùa vui chán bị khát nước, những gáo nước mưa trong vắt sao mà nghe ngọt mát thấm lịm cả cổ họng.

Vườn nhà bà ngoại là cả một khoảng trời bao la bát ngát tha hồ rong chơi bắt châu chấu chuồn chuồn. Cuối vườn, bờ tre trồng dọc theo ven ruộng luôn che bóng im mát những trưa hè. Kề bên ruộng, con sông quanh năm lờ lững lục bình trôi.

Từ bờ ruộng sát vườn ra đến sông không xa mà là một quảng đường dài rong chơi thỏa thích của tuổi thơ. Màu lúa xanh mơn mởn, đọt non lả lơi đùa theo gió hóa thành lớp sóng xanh rờn. Chúng tôi thường men theo bờ ruộng để bắt cá, những con cá lia thia khoe màu rực rỡ dưới buổi trưa nắng hè, bao giờ cũng hấp dẫn đến có khi quên cả đến giờ đi học.

Mùa gặt xong, cả cánh đồng trơ gốc rạ còn thơm mùi lúa, bọn con nít chạy nhảy chán xong là nằm lăn xuống vạt cỏ hay rạ mềm, vắt chân nhìn trời xanh mây trắng trên cao, tiếng bìm bịp ở đâu xa xa kêu chiều nghe đến nẫu lòng. Ở cuối đồng, ai đốt khói chiều lên từng cuộn trắng mờ bay mờ mờ hư ảo. Khi xa nhà, mùi khói đã làm xốn xang  nỗi nhớ về cánh đồng rơm rạ quê xa. Chỉ là khói lam chiều mỏng mảnh mơ hồ thôi mà lơ lửng mãi lên bầu trời hoài niệm làm nhớ nhung đến quay quắt!

Mới hay là dù đi đến bất cứ nơi đâu, mảnh đất đã dưỡng nuôi ta từ tấm bé đã hình thành nên mảnh tình thiêng liêng mãi gắn liền trong tâm tưởng, trong trí nhớ suốt cả đời không quên.

Mái nhà xưa nơi thôn Vỹ Dạ ít khi được về, mỗi khi tôi nghe ai nhắc đến hai tiếng “về Huế” là lòng nôn nao lên, cứ như nghe tiếng réo gọi của nghìn năm đất đai quê kiểng. Lòng cồn cào nhớ từng vạt nắng hanh vàng trước ngõ, da diết mùi thơm cỏ khô dọc con đường làng khi bắt đầu cơn mưa đầu mùa.

Nhiều lần về lại Huế, đứng bên hiên nhà cũ để nghe bài nhạc “Về lại mái nhà xưa” thiết tha:

Về đây đâu phút vui xưa sum vầy

Thềm hoang thêu nắng, phượng thắm rơi đầy

Phượng vẫn thắm sau màu mịt mờ sương khói, và trước nền sân cũ hoang nắng chiều, hoang xác hoa tím sầu đông rụng tơi bời. Tôi bùi ngùi nhớ tiếng quét sân của bà ngoại mỗi sớm mai xưa.

TRƯƠNG ĐÌNH TUẤN

Nguồn: sachhay.vn

Bản quyền bài viết thuộc trang sachhay.vn, vui lòng ghi rõ nguồn khi copy bài viết. Xin cảm ơn.

Trả lời